مسلمانان را كُفو و مثل يكديگر سازم ( نه چنانچه عمر مقرّر كرده بود كه عجم از عرب ، زن نخواهد و ساير عرب ، از قريش نخواهند ) ، و خمس [ را ] - كه حقّ مفروض آل رسول صلى الله عليه و آله است - به ايشان دهم ، و مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله را به قدرى كه بود ، بسازم و آنچه از خانه‌هاى مردم به جبر گرفته ، داخل مسجد كرده‌اند ، بيرون اندازم و درها [ يى را ] كه گشوده‌اند ، مسدود كنم و آنچه [ را ] مسدود ساخته‌اند ، مفتوح سازم ، و مسح بر موزه را حرام گردانم « 1 » ، و جمعى را كه نبيذ مىخورند ، حدّ شرعى بزنم ، و حجّ تمتّع و متعه كردن زنان را - كه عمر حرام كرده - حلال گردانم ، و تكبيرات نماز جنازه « 2 » را پنج [ تكبير ] مقرّر سازم ، نه چهار ( چنانچه مشهور ميانهء عامّه است يا زياده و كم ، چنانچه بعضى از ايشان قائل شده‌اند ) ، و امر كنم مردم را به آن كه « بسم اللَّه الرحمن الرحيم » را بلند بگويند ، و بيرون كنم جمعى را كه حضرت رسول صلى الله عليه و آله از مسجد خود بيرون كرده بود و ايشان داخل ساختند ، و داخل سازم جمعى را كه آن حضرت ، داخل ساخته و ايشان بيرون كردند ، و مردم را بدارم بر حكم يا احكامى كه از قرآن ، ظاهر مىشود و بر آن كه طلاق را موافق سنّت به جا آورند و طلاق‌هايى [ را ] كه شرايط صحّت نداشته باشد ( مثل طلاق در طُهر مواقعه و سه طلاق بى رجعت و غير آن ، كه عامّه صحيح مىشمارند ) ، باطل گردانم ، و صدقات را به اصناف و حدودى كه در سنّت مقرّر شده ، بگيرم ، و وضو و غسل و نماز را بفرمايم كه مطابق آداب و در اوقات و مواضعى كه خدا و رسول صلى الله عليه و آله مقرّر فرموده‌اند ، به جاى آورند ، و اهل نجران را به جاى خود برگردانم ، و اسيران فارس و ساير طوايف را به حكم الهى و سنّت رسول صلى الله عليه و آله در قسمت نمودن يا غير آن ، برگردانم ، هر آينه ، جمعى كه ظاهراً اطاعتِ من مىكنند ، از من برخواهند گشت . واللَّه كه امر كردم مردم را كه نافلهء ماه رمضان را به جماعت نگزارند ( چنانچه عمر مقرّر كرده و آن را تراويح نام كرده‌اند ) و ايشان را اعلام نمودم كه اجتماع در نوافل ، بدعت است . پس ، از لشكريان من ، جمعى كه در جنگ‌ها با من مىبودند و با دشمنان مقاتله مىنمودند ، يكديگر را ندا كرده ، گفتند : يا اهلَ الإسلام ! سنّت و طريقهء عمر از دست رفت و ما را نهى مىكند از نماز سنّت در ماه رمضان ! و ترسيدم كه در طرفى از اطراف لشكر من ، فتنه برانگيزند . بعد از آن فرمود كه : چه كشيدم از اين امّت در اطاعت نكردن [ از ] من و پيروى نمودن [ از ] جمعى كه ايشان را به ضلالت مىانداختند و به آتش جهنّم ، دعوت مىنمودند و ايشان ، آنها را

--> ( 1 ) . الف ، « كنم » . ( 2 ) . ب : « نماز ميت » .